Er zijn veel mensen met voetklachten als gevolg van chemotherapie.

Chemotherapie wordt (voornamelijk) gegeven aan mensen die zijn getroffen door kanker en is erop gericht de groei en verspreiding van kankercellen tegen te gaan door deze cellen te beschadigen, te doden of de celdeling te verstoren. Het nadeel hiervan is, dat ook de gezonde cellen worden aangetast. Dit kan vervelende bijwerkingen met zich mee brengen, waarvan misselijkheid, haaruitval, darmklachten, verminderde eetlust, vermoeidheid en verminderd afweersysteem de bekendste zijn.

Maar de celdeling van de huid kan door sommige soorten cytostatica ook veranderen en dat kan klachten aan handen en voeten tot gevolg hebben. Deze klachten kunnen zo hevig zijn, dat de chemotherapie dient te worden bijgesteld of zelfs (tijdelijk) stop gezet moet worden. De handen en voeten moeten dan eerst zo veel mogelijk herstellen voordat de therapie kan worden hervat.

Hand-voetsyndroom

Klachten die kunnen ontstaan zijn bijvoorbeeld het hand-voetsyndroom (ook wel palmoplantar erythrodysesthesia syndrome of acraal erytheem genoemd), dat zich kenmerkt door:

  • Een tintelend gevoel in handen en voeten
  • Roodheid
  • Oedeem
  • Pijn
  • Jeuk
  • Blaarvorming

De oorzaak is niet geheel bekend, maar men vermoedt dat het hand-voetsyndroom ontstaat doordat er kleine hoeveelheden chemotherapie uit de capillairen (kleine bloedvaatjes) lekken en het omliggende weefsel beschadigen. De chemotherapie stapelt zich ook op in de vele zweetklieren in de handpalmen en op de voetzolen. Via de zweetklieren komt de chemotherapie in de bovenste huidlagen en zorgt daar voor ontstekingsreacties. Het hand-voetsyndroom kan zeer pijnlijk zijn en het dagelijkse leven negatief beïnvloeden. Als de chemotherapie gestaakt wordt verdwijnen de klachten meestal binnen 2 tot 4 weken.

Neuropathie (zenuwpijn)

Als gevolg van chemotherapie kan ook neuropathie (zenuwpijn) ontstaan. Dit komt doordat de chemotherapie de gevoelszenuwen beschadigen, of omdat zenuwen in de knel komen doordat er een tumor op drukt. Als u behandeld wordt met chemotherapie of doelgerichte therapie kunt u last krijgen van perifere neuropathie. Welke klachten u krijgt, hangt af van welke zenuwen zijn aangetast. Mogelijke klachten zijn:

  • prikkelingen of tintelingen 
  • doof gevoel
  • veranderd gevoel, bijvoorbeeld het gevoel dat u op watten of kussens loopt
  • pijn door aanraking
  • pijn door temperatuurswisselingen
  • brandende of stekende pijn
  • evenwichtsstoornissen, vooral bij het lopen op een oneffen ondergrond of in het donker
  • spierzwakte 
  • kramp in de spieren
  • dunner worden van spieren


De verschijnselen beginnen meestal in de tenen en voeten. Later kunt u ook klachten hebben in de onderbenen, vingertoppen en handen. Zowel aan de linker- als rechterkant van uw lichaam. Er is geen pasklare oplossing voor neuropathie en het enige dat men kan doen is proberen te symptomen te bestrijden. Elke neuropathie is anders en patiënten moeten zelf uitvinden wat zij als prettig ervaren. Zij kunnen een aantal dingen proberen:

  • Koude kompressen aanbrengen, of het aangedane deel een korte tijd onder stromend koel water houden. Dit dempt de prikkelgeleiding en geeft daarom vaak vermindering van klachten zoals jeuk en pijnsensaties.
  • Soms is warmte prettig. Hiervoor kunnen warme kompressen gebruikt worden of een kersenpittenzak. Denk er wel aan dat de warmte door de neuropathie mogelijk niet goed waargenomen wordt, waardoor er schade aan de huid kan ontstaan. Er moet altijd goed gecontroleerd worden of de kompres of de pittenzak niet te warm is!
  • Soms is het prettig als de patiënt beweegt of schudt met dat deel van het lichaam waarvan hij/zij op dat moment veel last heeft.
  • Zacht masseren (zonder kracht en altijd richting het hart) of rustig wrijven kan prettig zijn. Enkele minuten is vaak voldoende om de hersenen eventjes een andere prikkel te geven. Pas op voor huidbeschadigingen door krassen met de nagels.
  • Een schoen met een zachte zool kan verlichting geven aan de voeten wanneer deze gevoelig zijn tijdens het lopen.
  • De behandelend arts kan het natuurlijke pijnstillende en zenuwbeschermende supplement palmitoylethanolamide (PEA) en op deze stof gebaseerde crèmes voorschrijven.

Om snelle vermindering van je klachten en alle positieve neveneffecten te krijgen, is het lopen op de kybun schoen een directe oplossing. De zool van de kybun schoen bestaat voor een groot deel uit lucht, waardoor er 58% minder schokbelasting op uw spieren, gewrichten en pezen komt. Wanneer u op de kybun schoen loopt zal de zenuwgevoeligheid hier positief op reageren.